گیاهان دارویی

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

سرخدار (1)

جيوا، سيردار، سوختال، سوخدار (2)

Taxus baccata L.

Family: Taxaceae

Synonyms: Cephalotaxus adpressa Beissn., Taxus adpressa Carrière, Taxus aurea K.Koch

English name: English Yew, Western yew, Pasific yew

 

ريخت شناسي گياه: درختچه يا درختان ميان قد (در حالت وحشي در جنگل تا ارتفاع 20-12 متر)، با شاخه‌هاي فراوان ايستاده هستند كه ساقه يا تنه ضخيم پوشيده از پوست قرمز فام، با چوب متمايل به قرمز، بدون بو و تقريباً فاقد صمغ و رزين مي‌باشند. برگها تيغكي شكل، مسطح، چرمي، نوك تيز، به رنگ سبز تند است. گلها دو پايه مجتمع در سنبله‌هاي مخروطي، كوچك، تقريباً نيمه كروي، متمايل به زرد مي‌باشند. ميوه فنجاني شكل با دهانه گشاد، گوشتي، شيرين، ابتدا سبز و در هنگام رسيدن قرمز روشن و محتوي يك دانه تخم مرغي با پوسته استخواني است (2).

محل رويش: تقريباً در تمام جنگلهاي شمال بخصوص گرگان، گيلان، مازندران و ارسباران پراكندگي دارد (2، 3).

زمان برداشت قسمت مورد استفاده: برگها در بهار جمع‌آوري مي‌شوند (4).

قسمت مورد استفاده: ميوه و برگهاي سوزني‌شكل (5).

كاربرد درماني: خلط آور و مسهل است و گاهي اوقات براي درمان سرفه و التهاب ريه بكار مي‌رود. عصاره تهيه شده از برگ گياه براي روماتيسم، ناراحتيهاي كبدي و بيماريهاي مجاري ادراري بكار مي‌رود. تاكسول موجود در گياه بر روي تقسيمات سلول اثر ميگذارد و در نتيجه بعنوان ضدسرطان استفاده مي‌شود (4، 5).

آثار فارماكولوژيك مشاهده شده: بواسطه حضور تاكسول از تقسيم سلولي ممانعت بعمل مي‌آورد و به اين دليل اثر ضدسرطان دارد. تاكسين موجود در گياه آنتاگونيست كانالهاي كلسيمي است (4،‌ 6). بعلاوه اثرات ضد التهابي و ضد درد از عصاره اين گياه گزارش شده است (7).

احتياط مصرف: تمام قسمتهاي درخت غير از پوشش گوشتي دانه سمي مي‌باشد و موجب مسموميت قلبي شديد مي‌شود (5، 8).

منع مصرف: اين گياه سمي است و بايد توسط متخصص تجويز شود (4).

تركيبات شيميايي: آكالوئيد (تاكسين)،‌دي ترپن (تاكسول)،‌ليگنان، تانن، رزين، پلي ساكاريد، اسيدهاي چرب، استرول، فلاونوئيد، گليكوزيدهاي سيانوژنيك (4، 9).

نحوه و ميزان مصرف: بصورت فرآورده‌هاي دارويي موجود مي‌باشد و معمولاً 1 تا 2 ميلي‌ليتر تزريقي كاربرد دارد (10).

مصرف غذايي: مصرف غذايي ندارد.

نام تجاري دارو ساخته شده از گياه:

Ger.: Taxol; Fr.: Taxol (11)

 

 

منابع:

1- مظفريان، ولي الله. شناخت گیاهان دارویی و معطر ایران. انتشارات فرهنگ معاصر، 1391

2- قهرمان، احمد. فلور ايران (جلد 6). موسسه تحقيقات جنگلها و مراتع، 1362: 743

3- امامي، احمد. شمس اردكاني، محمد رضا. مهرگان، ايرج. فرهنگ مصور گياهان دارويي. مركز تحقيقات طب سنتي و مفردات پزشكي . دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي، 1383: 304

4- Anderw Chevallier. The Encyclopedia of Medicinal Plants. 1996: 273

5- John B. Lust. The Herb Book. 1974: 408

6- Arzneimittleforschung 1999   Aug; 49 (8): 673 – 8

7- Küpeli E, Erdemoğlu N, Yeşilada E, Sener B. Anti-inflammatory and antinociceptive activity of taxoids and lignans from the heartwood of Taxus baccata L. J Ethnopharmacol. 2003 Dec;89(2-3):265-70.

8- Willaert W, Claessens P, Vankelecom B, Vanderheyden M. Intoxication with taxus baccata: cardiac arrhythmias following yew leaves ingestion. : Pacing Clin Electrophysiol. 2002 Apr;25(4 Pt 1):511-2

9- Jean Bruneton. Pharmacognosy Phytochemistry Medicinal Plants. 1995: 516

10- Lagow B . PDR of Herbal Medicines. 2004: 908

11- Royal Pharmaceutical Society. Martindale, The Extra Pharmacopoeia. 1996: 594

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

بابونه گاوي (1)

Tanacetum parthenium (L.) Sch.Bip.

Family: Asteraceae

Synonyms: Chrysanthemum parthenium (L.) Bernh., Pyrethrum parthenium (L.) Sm.

English name: Feverfew chrysanthemum, Feverfew

ريخت شناسي گياه: گياهي پايا و داراي ريزوم عمودي است. ساقه منفرد به رنگ قرمز مايل به قهوه‌اي يا زرد فام بوده كه در بخش فوقاني منشعب مي‌باشد. برگ بطور تنك يا متراكم، پوشيده از كرك، داراي دمبرگ نسبتاً بلند و بصورت تخم مرغي يا پهن دراز – باريك است. گلها سفيد رنگ مجتمع در كپه‌هاي متوسط با دمگل بلند بوده و شكل گل آذين وسيع و تقريباً ديهيمي است. ميوه فندقه سفيد مي‌باشد (2).

محل رويش: در بين آزادشهر و شاهرود، گنبد كاووس، كوه نيشابور، دامغان، سمنان، شاهرود، آمل، ساري، كندوان، هشتپر، آستارا، بين كيوي و حاجي امير در گردنه حيران، ارتفاعات سبلان و سهند، مريوان، الوند، اراك، ارتفاعات كركس، خوانسار، شهركرد، فارس، كوه دينار، ياسوج، ارتفاعات جبال بارز، تهران و ارتفاعات توچال، پلور و فيروزكوه پراكندگي دارد (2).

زمان برداشت قسمت مورد استفاده: برگها در تابستان بعد از گل‌دهي جمع‌آوري مي‌شوند (3).

قسمت مورد استفاده: برگهاي جمع‌آوري شده بعد از گل‌دهي و قسمتهاي هوايي گياه (4، 5).

كاربرد درماني: بعنوان پيشگيري از ميگرن، ضدالتهاب، براي درمان آرتريت روماتوئيد، وزوز گوش، اختلالات قاعدگي، درد معده، دندان درد و گزيدگي حشرات، تب و تسهيل كننده زايمان بكار مي‌رود (4،‌ 5). در يك گزارش مصرف 25/6 ميلي‌گرم عصاره اين گياه موجب بهبود بيماري ميگرن شده است (6).

آثار فارماكولوژيك مشاهده شده: بواسطه حضور پارتنوليد اثر سميت سلولي دارد. سزكوئي ترپن موجود در گياه (يعني آلفامتيلن بوتيرولاكتون) مسئول فعاليت ضدترشحي گياه است. عصاره اين گياه سبب مهار آنزيم فسفوليپاز A2 كه وظيفه آزادسازي اسيد آراشيدونيك از فسفوليپيدهاي غشاء سلولي را دارد،‌ مي‌گردد. همچنين باعث مهار ساخت پلاكتها و نوتروفيلهاي خون كه در ارتباط با بيماري ميگرن و آرتريت روماتوئيد مي‌باشند، مي‌گردد (5). اثرات ضدسرطاني تركيبات اين گياه روي سلولهاي سرطاني گزارش شده است (7).

احتياط مصرف: بعد از مصرف خوراكي زخم دهان، حساسيت پوستي، خشكي و كلفت شدن زبان، اسهال،‌ نفخ، سرگيجه و تهوع گزارش شده است (4).

منع مصرف: در دوران بارداري نبايد مصرف شود (4).

تركيبات شيميايي: اسانس (آلفاپينن)، ترپنوئيد و پيرترپن، فلاونوئيد، تانن (3،‌ 5).

نحوه و ميزان مصرف: با مقادير زير جهت پيشگيري از ميگرن مصرف مي‌شود (3).

1- روزانه 5/2 ميلي‌گرم برگ تازه، همراه يا بعد از غذا ميل شود (5).

2- روزانه 200-50 گرم قسمتهاي هوايي گياه بصورت خشك شده ميل شود (5).

3- روزانه 50 ميلي‌گرم برگ خشك شده توسط انجماد، همراه يا بعد از غذا ميل شود (5).

مصرف غذايي:  مصرف غذايي ندارد (5).

نام تجاري دارو ساخته شده از گياه:

UK.: Tanacet; Switz.: Partenelle;. Canad.: Tanacet (4).

 

 

منابع:

1- مظفريان، ولي الله. شناخت گیاهان دارویی و معطر ایران. انتشارات فرهنگ معاصر، 1391

2- قهرمان، احمد. فلور ايران (جلد 11). موسسه تحقيقات جنگلها و مراتع، 1362: 1365

3- Anderw Chevallier. The Encyclopedia of Medicinal Plants. 1996: 139

4- Royal Pharmaceutical Society. Martindale, The Extra Pharmacopoeia. 1996: 483

5- Carol a. Newall, Linda a Anderson, J. danid philipson. Herbal Medicines. 1996: 119

6- Efficacy and safety of 6.25 mg t.i.d. feverfew CO2-extract (MIG-99) in migraine prevention--a randomized, double-blind, multicentre, placebo-controlled study. Cephalalgia. 2005 ;25(11): 1031-41

7- Parada-Turska J, Paduch R, Majdan M, Kandefer-Szerszeń M, Rzeski W. Antiproliferative activity of parthenolide against three human cancer cell lines and human umbilical vein endothelial cells. Pharmacol Rep. 2007 Mar-Apr;59(2):233-7

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

اسفناج (1)

Spinacia oleracea L.

Family: Amaranthaceae (Rec), Chenopodiaceae (Per)

Synonyms: Spinacia glabra Mill., Spinacia spinosa Moench, Chenopodium oleraceum (L.) E.H.L.Krause

English name: Prickly-seeded spinch, Spinach, Garden Spinach, Spinage

 

ريخت شناسي گياه: گياهي علفي، يكساله، فاقد كرك، با ريشه‌اي عميق و ستبر است. ساقه‌ها بطول 80-30 سانتيمتر، با شيارهاي طولاني و خطوط برجسته مي‌باشد. گلها سبز رنگ، دو پايه، فاقد براكته بوده و گل آذين سنبله انتهايي است (2).

محل رويش: در سراسر ايران، بخصوص بصورت وحشي در تبريز و خوي يافت مي‌شود (2).

زمان برداشت قسمت مورد استفاده: بايد قبل از شكسته شدن، ‌زرد شدن و بد شكل شدن برگها، برداشت انجام شود درست قبل از اينكه گياه ساقه‌‌هاي بذر دهنده توليد نمايد (3).

قسمت مورد استفاده: برگها (2).

كاربرد درماني: اين گياه در درمان كم خوني، تحريك ترشحات معده و صفرا و در افراد مبتلا به كمبود ويتامين A, B, C, D تجويز مي‌شود. بعلاوه در بيماريهاي مقاوم پوستي، اسكوربوت، تقويت اعصاب،‌ در رفع سرفه‌هاي خشك، آسم، گرفتگي صدا، يبوست، روماتيسم، ‌نقرس و كمي ترشح شير نيز مصرف مي‌شود (2).

آثار فارماكولوژيك مشاهده شده: اثرات آنتي اكسيداني و ضدسرطاني از تركيبات اين گياه گزارش شده است (4، 5). مصرف طولاني مدت موجب پيشگيري از استرس اكسيداسيون و پيري سلولهاي مغز موش صحرايي مي‌شود (6).

احتياط و منع مصرف: بعلت دارا بودن تركيبات اگزالات اسفناج را نبايد به بيماران مبتلا به ورم مفاصل، سنگهاي صفراوي و كليوي تجويز نمود (2).

منع مصرف: مطلبي يافت نشد.

تركيبات شيميايي: پروتئين، چربي، ساكاريد، رنگدانه، مواد معدني، ويتامين (2).

نحوه و ميزان مصرف: معمولاً بصورت پخته شده مصرف مي‌شود. و هيچ گونه عوارضي از آن گزارش نشده فقط به دليل اگزلات بالا باز جذب كلسيم را كاهش مي‌دهد (7).

مصرف غذايي: مصرف خوراكي دارد (2).

نام تجاري دارو ساخته شده از گياه: فرآورده دارويي ندارد.

منابع:

1- مظفريان، ولي الله. شناخت گیاهان دارویی و معطر ایران. انتشارات فرهنگ معاصر،  1391

2- زرگري، علي. گياهان دارويي. (جلد 3). موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1376: 222 و 224

3- Spinach (Spinacia oleracea). Available from: URL http:// www. Uga.edu / vegetable/ spinach. Html

4- Howard LR, Pandjaitan N, Morelock T, Gil MI. Antioxidant capacity and phenolic content of spinach as affected by genetics and growing season.  J Agric Food Chem. 2002 Oct 9;50(21):5891-6

5- Maeda N, Kokai Y, Ohtani S, Sahara H, Hada T, Ishimaru C, Kuriyama I, Yonezawa Y, Iijima H, Yoshida H, Sato N, Mizushina Y. Anti-tumor effects of the glycolipids fraction from spinach which inhibited DNA polymerase activity. Nutr Cancer. 2007;57(2):216-23

6- Joseph JA, Shukitt-Hale B, Denisova NA, Prior RL, Cao G, Martin A, Taglialatela G, Bickford PC. Long-term dietary strawberry, spinach, or vitamin E supplementation retards the onset of age-related neuronal signal-transduction and cognitive behavioral deficits. J Neurosci. 1998 Oct 1;18(19):8047-55

7- Lagow B . PDR of Herbal Medicines. 2004: 761

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

خار مریم (1)

خار علیص، عكوب، حرشف

Silybum marianum (L.) Gaertn.

Family: Asteraceae

Synonyms: Carduus marianus L., Carduus mariae Crantz, Carduus lactifolius Stokes

English name: Milk thistle, Holy thistle, Bleesed milk thistle, St. mary thistle

 

ريخت شناسي گياه: گياهي دو ساله، بدون كرك، با رنگ سبز مات، خاردار، با ساقه‌هاي ايستاده، ضخيم، ساده يا كمي منشعب است. شاخه‌ها نسبتاً ضخيم، منتهي به يك كپه سبز و داراي شيارهاي طولي است. برگها بزرگ داراي لكه‌هاي سفيد در اطراف رگبرگها، چند بخشي شانه‌اي، با بخشهاي تخم مرغي – مثلثي و خاردار مي‌باشد. گل صورتي – ارغواني رنگ، مژكدار و خاردار، هر يك منتهي به يك زائده وسيع سرنيزه‌اي، خاردار و منتهي به نوك بوده كه در بخش پايين خاردار و شانه‌اي، گسترده – برگشته مي‌باشد (2).

محل رويش: در گنبد كاووس، بين گرگان،‌ نوده كلاردشت، دره هراز، دشت مغان، پشت كوه، ملاثاني در اهواز، شوش، حيدريه، رامهرمز، ايذه و كازرون پراكندگي دارد (2).

زمان برداشت قسمت مورد استفاده: دانه‌ها در اواخر تابستان جمع‌آوري مي‌گردند (3).

قسمت مورد استفاده: بذر و برگ (4، 5).

كاربرد درماني: برگها حاوي ماده تلخ مقوي است و براي درمان كاهش اشتها و سوءهاضمه مصرف مي‌شود. دانه‌ها، در درمان ناراحتيهاي كبد، كيسه صفرا، طحال، كوليك ناشي از سنگ‌هاي صفراوي و يرقان كاربرد دارد. تحقيقات جديد نشان داد كه مصرف اين گياه موجب كاهش چربي و قند خون در بيماران مبتلا به ديابت نوع دوم كه مبتلا به قند خون بالا هستند مي‌شود (6، 7).

آثار فارماكولوژيك مشاهده شده: سيلي مارين موجود در گياه، وابسته به دوز باعث مهار افزايش كلسترول ناشي از رژيم غذايي مي‌شود و همچنين سبب افزايش گلوتاتيون كبد و بدنبال آن كاهش كلسترول كبد مي‌شود (6). بعلاوه اين داروي گياهي موجب حفاظت كبدي ناشي از هپاتيت ويروسي C و مهار رشد سلولهاي سرطاني و محافظت سلولهاي بدن در برابر عوارض شيمي درماني و همچنين محافظت سلولهاي كليه در برابر مسموميت از جنتامايسين مي‌گردد (7، 8).

احتياط مصرف: مطلبي يافت نشد.

منع مصرف: مطلبي يافت نشد.

تركيبات شيميايي: پروتئين، ليپيد، قند، فلاونوئيد (كوئرستين)، سيلي بين (9).

نحوه و ميزان مصرف:

1- دم كرده: 1 قاشق مرباخوري دانه گياه،‌ در نصف فنجان آب خيسانده شود 5/1-1 فنجان، يكبار در روز ميل شود.

2- پودر گياه: يك قاشق مرباخوري پودر دانه همراه آب 5-4 بار در روز ميل شود.

3- تنتور: 25-15 قطره، 5-4 بار در روز ميل شود (4).

مصرف غذايي: بطور سنتي بصورت سبزي تازه در اروپا مصرف مي‌شود (4).

نام تجاري دارو ساخته شده از گياه:

Ger.: Alepa; Fr.: Legalon - Livergol (10)

 

 

منابع:

1- مظفريان، ولي الله. شناخت گیاهان دارویی و معطر ایران. انتشارات فرهنگ معاصر، 1391

2- قهرمان، احمد. فلور ايران (جلد 9). موسسه تحقيقات جنگلها و مراتع، 1362: 1095

3- Anderw Chevallier. The Encyclopedia of Medicinal Plants. 1996: 71

4- John B. Lust. The Herb Book. 1974: 267

5- يزداني، داراب. شهنازي، سحر. سيفي، حامد. كاشت، داشت و برداشت گياهان دارويي. جهاددانشگاهي واحد شهيد بهشتي، 1383: 151

6- Planta medica 64 (1998) 138 – 142

7- Huseini HF, Larijani B, Heshmat R, Fakhrzadeh H, Radjabipour B, Toliat T, Raza M.  The efficacy of Silybum marianum (L.) Gaertn. (silymarin) in the treatment of type II diabetes: a randomized, double-blind, placebo-controlled, clinical trial.Phytother Res. 2006 Dec;20(12):1036-9

8- Varzi HN, Esmailzadeh S, Morovvati H, Avizeh R, Shahriari A, Givi ME. Effect of silymarin and vitamin E on gentamicin-induced nephrotoxicity in dogs. J Vet Pharmacol Ther. 2007 Oct;30(5):477-81.

9- Jean Bruneton. Pharmacognosy Phytochemistry Medicinal Plants. 1995: 250

10- Royal Pharmaceutical Society. Martindale, The Extra Pharmacopoeia. 1996: 994

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

كنجد (1)

Sesamum indicum L.

Family: Pedaliaceae

Synonyms: Sesamum africanum Tod., Sesamum oleiferum Sm., Sesamum orientale L.

English name: Oriental sesamum, Benne oil plant, Gingelly, Teel oil plant

 

ريخت شناسي گياه: درختي با كرك كم به ارتفاع 5/1-1 متر كه داراي ساقه منشعب است. برگها دندانه‌دار يا چند بخشي كم عمق بوده كه در بخشهاي پاييني ساقه داراي دمگل بلند و در بخشهاي بالايي سرنيزه‌اي يا خطي سرنيزه‌اي با دمگل كوتاه مي‌باشد كپسول بيضي و زاويه‌دار يا مسطح محتوي دانه‌هاي بدون باله كه در انتها بصورت نقطه برجسته است (2).

محل رويش: در بخشهاي مركزي، شمال غربي، شمال شرقي، غرب و شرق كاشته مي‌شود (2).

زمان برداشت قسمت مورد استفاده: زماني كه كپسول به رنگ قهوه‌اي – سياه درمي‌آيد دانه‌ها جمع‌آوري مي‌شود (3).

قسمت مورد استفاده: برگ، بذر و ريشه (3).

كاربرد درماني: اين گياه در درمان اختلالات كبد و كليه بكار مي‌رود. دانه‌هاي آن جهت مشكلاتي مانند سرگيجه، وزوز گوش و اختلال ديد ناشي از كم خوني و بدليل خاصيت نرم كنندگي مجاري گوارشي در يبوست مصرف مي‌شود. همچنين دانه‌ها سبب افزايش ترشح شير مي‌گردند. جوشانده ريشه گياه در درمان سرفه و آسم بكار مي‌رود (3).

آثار فارماكولوژيك مشاهده شده: اثر كاهندگي كلسترول و قند خون و ضدسرطان و مهار استرس اكسيداسيون از روغن گياه گزارش شده است (4، 5، 6).

احتياط مصرف: سبب واكنشهاي حساسيتي مي‌شود و بدليل وجود كالري بالا در دانه‌ها و روغن آن، نبايد در افراد چاق مصرف شود (7، 8).

منع مصرف: مطلبي يافت نشد.

تركيبات شيميايي: روغنهاي اشباع نشده، پروتئين، ويتامين، مواد معدني، اسيدهاي چرب (3، 8).

نحوه و ميزان مصرف: 40 تا 60 گرم از روغن كنجد به عنوان ملين مصرف مي‌شود (8).

مصرف غذايي: در تهيه مواد غذايي و دارويي بكار مي‌رود (3).

نام تجاري دارو ساخته شده از گياه:

UK.: Noseeze (8).

منابع:

1- مظفريان، ولي الله. شناخت گیاهان دارویی و معطر ایران. انتشارات فرهنگ معاصر، 1391

2- قهرمان، احمد. كورموفيتهاي ايران (سيستماتيك گياهي). جلد سوم. مركز نشر دانشگاهي، 1373: 397

3- Anderw Chevallier. The Encyclopedia of Medicinal Plants. 1996: 268

4- Indian J Exp Biol 1997 Nov; 35 (11): 1218 - 23

5- Takeuchi H, Mooi LY, Inagaki Y, He P. Hypoglycemic effect of a hot-water extract from defatted sesame (Sesamum indicum L.) seed on the blood glucose level in genetically diabetic KK-Ay mice. Biosci Biotechnol Biochem. 2001 Oct;65(10):2318-21

6- Hu Q, Xu J, Chen S, Yang F. Antioxidant activity of extracts of black sesame seed (Sesamum indicum L.) by supercritical carbon dioxide extraction. J Agric Food Chem. 2004 Feb 25;52(4):943-7

7- Dent bown. Encyclopedia of Herbs and other uses. 1996: 352

8- Royal Pharmaceutical Society. Martindale, The Complete Drug Reference. 2007: 2762

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

مريم گلي دارويي (1)

مريم گلي باغي

Salvia officinalis L.

Family: Lamiaceae

Synonyms: Salvia chromatica Hoffmanns., Salvia crispa Ten., Salvia cretica L.

English name: Culinary sage, Sage, Garden sage

ريخت شناسي گياه: گياهي علفي پايا به ارتفاع 80 سانتيمتر با ساقه چهار گوش بوده كه برگهاي آن كركدار به رنگ سبز متمايل به خاكستري يا بنفش مي‌باشد (2).

محل رويش: بومي سواحل مديترانه‌اي اروپاست و بصورت كاشته شده در ايران موجود است (1، 3).

زمان برداشت قسمت مورد استفاده: برگها را كمي قبل از گل دهي در طول ماههاي ارديبهشت، خرداد و سرشاخه‌هاي گلدار را در آغاز گل‌دهي برداشت مي‌نمايند (4).

قسمت مورد استفاده: برگها و سرشاخه‌هاي گلدار (5).

كاربرد درماني: در طب سنتي اين گياه بادشكن، ضدگرفتگي عضلاني، ضدعفوني كننده، قابض و ضدتعرق مي‌باشد. بصورت خوراكي جهت درمان سوءهاضمه، التهاب حنجره و زبان كوچك، لثه، معده، دهان و بعنوان غرغره و دهانشويه استفاده مي‌شود. دم كرده آن بصورت موضعي براي تقويت و رشد مو بكار مي‌رود (6). اثر درماني روي بيماران مبتلا به آلزايمر دارد (7).

آثار فارماكولوژيك مشاهده شده: تركيبات پينن گياه فعاليت ضدگرفتگي عضلاني و بواسطه وجود ماده Thujone درگياه، اثر ضدميكروبي دارد (8).

احتياط مصرف: چاي آن سبب التهاب لب و معده مي‌شود (9).

منع مصرف: مطلبي يافت نشد.

تركيبات شيميايي: اسانس (Thujone)، تانن، اسيدهاي فنليك (8).

نحوه و ميزان مصرف: 2-1 گرم از برگ مريم گلي بصورت دم كرده يك بار در روز (10).

مصرف غذايي: بعنوان طعم دهنده غذايي بكار مي‌رود (8).

نام تجاري دارو ساخته شده از گياه:

Ger.: Salus salbei – tropfen, Salvysat (11)

 

 

منابع:

1- مظفريان، ولي الله. شناخت گیاهان دارویی و معطر ایران. انتشارات فرهنگ معاصر، 1391

2- Anderw Chevallier. The Encyclopedia of Medicinal Plants. 1996: 130

3- قهرمان، احمد. كورموفيتهاي ايران (سيستماتيك گياهي). جلد سوم. مركز نشر دانشگاهي، 1373: 238

4- صمصام شريعت، هادي. پرورش و تكثير گياهان دارويي. ماني، 1374: 157

5- امامي، احمد. شمس اردكاني، محمد‌رضا. مهرگان، ايرج. فرهنگ مصور گياهان دارويي. مركز تحقيقات طب سنتي و مفردات پزشكي . دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي، 1383: 272

6- John B. Lust. The Herb Book. 1974: 185

7- Akhondzadeh S, Noroozian M, Mohammadi M, Ohadinia S, Jamshidi AH, Khani M.  Salvia officinalis extract in the treatment of patients with mild to moderate Alzheimer's disease: a double blind, randomized and placebo-controlled trial.  J Clin Pharm Ther. 2003 Feb;28(1):53-9

8- Carol a. Newall, Linda a Anderson, J. danid philipson. Herbal Medicines. 1996: 231, 232

9- James A. Duke. CRC Handbook of Medicinal Herbs 1989: 420, 421

10- كميته تدوين فارماكوپه گياهي ايران. فارماكوپه گياهي ايران. وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي. معاونت غذا و دارو، 1381: 744

11- Royal Pharmaceutical Society. Martindale, The Extra Pharmacopoeia. 1996: 1749

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

بيد (1)

Salix spp.

Family: Salicaceae

English name: Willow, osier

 

 

ريخت شناسي گياه: درختاني انبوه بطول 25 متر هستند كه برگها در انتها باريك شده و سبز رنگ مي‌باشند (2).

محل رويش: در جنگلهاي نواحي شمالي ايران، مازندران، گرگان و آذربايجان مي‌رويد. گونه‌هاي اين گياه در فلور ايران و برخي كتب علمي منعكس بوده كه با فلور ايرانيكا مغايرت دارند. در كردستان، همدان (بين سقز و همدان)، لرستان، كرمانشاه (كوه ريجاب، بيستون، جمناسو، بين كرمانشاه و كرند، كوه گهواره) پراكندگي دارند (3).

زمان برداشت قسمت مورد استفاده: پوست شاخه‌هاي درختان 5-3 ساله در بهار جمع‌آوري مي‌شود (2).

قسمت مورد استفاده: پوست خشك شده تنه درخت (4).

كاربرد درماني: مدر، تب بر، ضد درد، ضدالتهاب و طعم دهنده تلخ، ضدعفوني كننده و قابض نيز مي‌باشد (4، 5).

آثار فارماكولوژيك مشاهده شده: ساليسين موجود در گياه يك پيش ساز دارويي مي‌باشد كه در اثر متابوليزه شدن به سالوژنين در مجاري گوارشي و قبل از جذب به اسيد ساليسيليك تبديل مي‌شود (5).

احتياط مصرف: ساليسيلات‌ها سبب ايجاد تحريك گوارشي، كليوي، حساسيت، مشاهده خون در مدفوع، وزوز در گوش، تهوع، استفراغ و راش پوستي مي‌گردند. همزمان با مصرف ساليسيلات‌ها با نظر پزشك مصرف شود (5).

منع مصرف: در بارداري و شيردهي مصرف نشود (5).

تركيبات شيميايي: گليكوزيدهاي فنلي، ساليسيلات (ساليسين)، تانن، فلاونوئيد (4، 5).

نحوه و ميزان مصرف:

1- جوشانده: 3-1 گرم پوست خشك شده تنه، سه بار در روز ميل شود.

2- عصاره مائي: به نسبت 1:1 در الكل 25%، سه بار در روز ميل شود (5).

مصرف غذايي: مصرف خوراكي ندارد (5).

نام تجاري دارو ساخته شده از گياه:

Ger.: Schmerzetten, Tamany Bonsan (4)

 

 

منابع:

1- مظفريان، ولي الله. شناخت گیاهان دارویی و معطر ایران. انتشارات فرهنگ معاصر، 1391

2- Anderw Chevallier. The Encyclopedia of Medicinal Plants. 1996: 128

3- امامي، احمد. شمس اردكاني، محمد رضا. مهرگان، ايرج. فرهنگ مصور گياهان دارويي. مركز تحقيقات طب سنتي و مفردات پزشكي . دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي، 1383: 271

4- Royal Pharmaceutical Society. Martindale, The Extra Pharmacopoeia. 1996: 94

5- Carol a. Newall, Linda a Anderson, J. danid philipson. Herbal Medicines. 1996: 268

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

 

فوكا (1)

سياه بيد، بيد مرتفع، بيد خشت

Salix excelsa S.G.Gmel.

Family: Salicaceae

Synonyms: Salix alba var. australior Poljakov, Salix variifolia Freyn & Sint., Salix litwinowii Goerz ex Nasarow

English name:

 

 

ريخت شناسي گياه: درختان دو پايه، داراي شاخه‌هاي ترد و شكننده، برگها ساده، منفرد، متناوب، با گوشوارك زود افت، تخم مرغي باريك يا سرنيزه‌اي، ظهور برگها پس از پيدايش گلها است (1).

محل رويش: در كنار بستر رودخانه‌هاي شمال ايران مي‌رويد (1).

زمان برداشت قسمت مورد استفاده: پوست گونه alba در تابستان برداشت مي‌شود (2).

قسمت مورد استفاده: مان گياه (3).

كاربرد درماني: در طب سنتي در درمان تبخال و برفك بكار مي‌رود (3).

آثار فارماكولوژيك مشاهده شده: ساليسين موجود در گياه يك پيش ساز دارويي مي‌باشد كه در اثر متابوليزه شدن به سالوژنين در مجاري گوارشي و قبل از جذب به اسيد ساليسيليك تبديل مي‌شود (4).

احتياط مصرف: در افرادي كه آسپرين مصرف مي‌كنند با نظر پزشك مصرف شود (4).

منع مصرف: در افرادي كه به آسپرين حساسيت دارند مصرف نشود (4).

تركيبات شيميايي: گليكوزيدهاي فنلي، ساليسيلات (ساليسين)، تانن، فلاونوئيد،‌ ساكاريد (ملزيتور، ساكارز، گلوكز، فروكتوز) (2، 4).

نحوه و ميزان مصرف: دم كرده: 2 تا 3 گرم از پودر آن در آب جوش بمدت 5 دقيقه ريخته شده و روزي 3 تا 4 فنجان از آن مصرف شود (5).

مصرف غذايي: مصرف غذايي ندارد.

نام تجاري دارو ساخته شده از گياه:

Ger.: Assalir; Assplant; Switz.: Assalix (6).

 

 

منابع:

1- قهرمان، احمد. كورموفيتهاي ايران (سيستماتيك گياهي). جلد اول. مركز نشر دانشگاهي، 1373: 203 و 200

2- كميته تدوين فارماكوپه گياهي ايران فارماكوپه گياهي ايران. وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي. معاونت غذا و دارو، . 1381. جلد 1: 185

3- آئينه چي، يعقوب. مفردات پزشكي و گياهان دارويي ايران. موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران. 1365: 100

4- Carol a. Newall, Linda a Anderson, J. danid philipson. Herbal Medicines. 1996: 268

5- Bisset N.G. Herbal Drugs and Phytopharmaceuticals. CRC Press. 2007: 438

6- Royal Pharmaceutical Society. Martindale, The Complete Drug Reference. 2007: 106

رهگیری فاکتور

لطفا شماره فاکتور خود را درج نمایید

شماره فاکتور شما :